Voorjaarsactie Aziatische hoornaar

De Aziatische hoornaar (hierna: AH) is een invasieve insect die in 2004 met een zending aardewerkenpotten Frankrijk is binnengekomen. Daarna heeft de AH zich verspreid over heel Frankrijk, Spanje, Portugal, een stuk Italië, maar ook naar het noorden toe. In 2017 zijn de eerste hoornaars in Nederland gespot. Inmiddels zijn ze door heel Nederland verspreid. 

Is dat erg?

Eén nest consumeert in een seizoen ongeveer 10 à 12 kilo insecten. Ter illustratie, een honingbij weegt ongeveer 0,09 gram. De AH is een opportunist; in een omgeving waar veel insecten zijn, slaat ie toe. De insectenwereld staat al onder druk en de AH zorgt ervoor dat de biodiversiteit verder onder druk komt te staan.

Hoe ziet de levenscyclus van een AH eruit?

Zodra het een aantal dagen rond de 13 graden is, begint een koningin een zogeheten embryonestje te bouwen. Dat nestje is niet groter dan een pingpongbal. Dat doet ze vaak onder of in door mensen gemaakte constructies. Ze legt een aantal eitjes die na zo’n 5 weken uitkomen. Het embryonestje groeit uit tot een primair nest ter grootte van een volleybal.

Vanaf juli/augustus verhuizen de AH’s naar een zogeheten secundair nest. Dat nest zit vaak hoog in een boom en kan uitgroeien tot het formaat van een skippybal. Maar die nesten komen ook lager voor, bijvoorbeeld in hagen. In het najaar worden de jonge koninginnen geboren en na bevrucht te zijn, zoeken ze een beschutte plek om te overwinteren. En na de winter begint de cyclus weer opnieuw.

Uit een secundair nest kunnen tientallen tot soms enkele honderden jonge koninginnen geboren worden. Gelukkig overleven ze lang niet allemaal de winter. Maar de stelregel is dat als een nest niet geruimd wordt, in het jaar erna 5 tot 7 nesten in die omgeving zullen ontstaan.

Is de AH gevaarlijk?

De afgelopen jaren hebben we verschillende keren AH’s gevangen bij plekken waar ze naar eten zoeken. Op zulke momenten is er weinig aan de hand. Maar als zo’n nest laag hangt (in bijvoorbeeld een haag) en je komt binnen 3 tot 5 meter van het nest, dan reageert de AH heel defensief door te steken. De steek van een AH is pijnlijk. Als je meerdere steken oploopt, kan het leiden tot schade aan organen. Het moge duidelijk zijn dat kinderen nog eerder schade door steken kunnen krijgen. Mocht je gestoken worden: loop direct weg en bescherm je gezicht met je handen!

Bestrijding

In de afgelopen jaren hebben imkers en andere belangstellenden secundaire nesten opgespoord. Dat is onder meer gebeurd in de wijken Buitenhof en Tanthof. Dat opsporen gebeurt door het plaatsen van lokpotten en het merken van AH’s. Die gemerkte hoornaars komen regelmatig terug waardoor we bij benadering weten hoe ver het nest hangt. Door op verschillende plaatsen lokpotten te zetten, trachten we het nest lokaliseren. In de Buitenhof hebben we op die manier het nest langs de Buitenhofdreef ter hoogte van de Vijverhof gevonden.

Voorjaarsactie 2026

In 2026 willen we in het voorjaar embryonestjes opsporen. Maar daar hebben we UW HULP bij nodig. Wij vragen u om rondom uw huis te kijken naar embryonestjes. Doe dat een paar keer in de periode maart, april tot half mei. De nestjes kunnen in uw schuur zitten, onder de dakgoot, aan het balkon of galerij, in vogelhuisjes, onder uw tuintafel of tuinstoelen, in kussenboxen, in speeltuinen, onder speeltoestellen, onder de carport. Het zijn plekken die van boven enige beschutting geven. Heeft u zo’n nestje gevonden, HAAL HET NIET ZELF WEG! Stuur een foto van het nestje naar Lisette Elsinga (e-mail: delft-noord@pm.me), Hans van Mechelen (06-11445214) of bezoek de site www.imkerverenigingdelft.nl/aziatische-hoornaar. Als het inderdaad een embryonestje van de AH is, zorgen wij ervoor dat het nestje kosteloos wordt weggehaald.

Door het weghalen van embryonestjes wordt voorkomen dat deze uitgroeien tot grote secundaire nesten en de verspreiding van de AH ongebreideld verder gaat. Een win-win situatie: minder secundaire nesten, winst voor de biodiversiteit en minder kosten voor bestrijding!

Ondertussen worden steeds meer technische oplossingen bedacht die ervoor zorgen dat de opsporing van nesten goedkoper, sneller en minder arbeidsintensief kan plaatsvinden. Hoe meer we de verspreiding kunnen vertragen, hoe beter we de AH in de toekomst kunnen beheersen!

HELP ONS MET HET VINDEN VAN DE NESTEN!